Sorun Yapay Zeka mı?
Gözümüz aydın yeni yarışımız hayırlı olsun. Vurun abalıya misali sorumlu bulundu “Yapay Zeka”.
Aslında kök problem “Öğrenme”de gizli, Öğrenme negatifi olmayan bir işlem, anlamlı Oğrenme ise pahalı bir süreç (para bazında değil, emek, çaba, vazgeçmeme, zaman vb. ister).
Yapay Zeka ise bunu kolaylaştırabileceği gibi etkinliğinide azaltabilir. Bilme (anlamlı/anlamsız) konusunda yardımcı olabilir.
Aklımızda tutmamız gereken “Bilmek yetmez, YAPABİLMEK gerekir” bunun için ise anlamlı öğrenme olmalı.
Belki de yapay zekâ bize yeni bir problem yaratmaktan çok, eğitim sisteminde uzun zamandır var olan temel bir problemi görünür hâle getiriyor: Öğrenmenin kendisini.
Daha önce yazdığım bir makalede de ele aldığım gibi, Law of the Minimum in Learning başlıklı çalışmada öğrenme sürekli ve negatif değeri olmayan bir süreç olarak ele alınır. İnsan sürekli öğrenmektedir; dolayısıyla “öğrenmedim” dediğimiz durumda bile aslında daha az, farklı, hatta yanlış bir şey öğrenmiş olabiliriz. Ancak anlamlı öğrenme bundan farklıdır. Anlam oluşturmayı, önceki yaşantılarla ilişki kurmayı ve sosyal etkileşimi gerektirir.
Bu çalışmada, Liebig’in Minimum Yasası’ndan öğrenmeye uyarlanan temel düşünce özellikle önemlidir: Bir öğrenme sisteminin niteliğini, sistemde en bol bulunan unsur değil, en sınırlayıcı unsur belirler. Çok iyi öğretim materyallerine, gelişmiş yöntemlere ve güçlü teknolojilere sahip olmak, öğrenenin ve öğrenmeye yardımcı olan kişinin hazırbulunuşluğu yeterli değilse anlamlı öğrenmeyi garanti etmez.
Aradan yirmi yılı aşkın süre geçtikten sonra üretken yapay zekâ bu önermeyi daha da önemli hâle getiriyor.
Bugün elimizde belki de eğitim tarihinin gördüğü en güçlü “cansız öğrenme bileşenlerinden” biri var. Yapay zekâ saniyeler içinde açıklama yapabiliyor, örnek üretebiliyor, problem çözebiliyor, metin yazabiliyor. Fakat Minimum Yasası açısından bakıldığında aracın kapasitesinin olağanüstü biçimde artması, öğrenmenin aynı oranda artacağı anlamına gelmiyor. Eğer sınırlayıcı unsur öğrencinin hazırbulunuşluğu, motivasyonu, zihinsel çabası veya öğrenme isteğiyse, yapay zekânın kapasitesini yüz kat artırmak öğrenmenin niteliğini yüz kat artırmayacaktır.
Kaynaklar:
https://tr.euronews.com/next/2026/09/03/norvec-new-yorktan-once-okullarda-yapay-zekayi-yasakladi
https://www.researchgate.net/publication/220374714_Law_of_the_Minimum_in_Learning
myozden
Short Bio: M. Yasar Ozden has conducted and served as both administrator and educator in the teacher training programs for using technology in the classroom settings since the late 1980s. After the first Internet connection in Turkey was established at the Middle East Technical University in 1993, he carried out the project of making Radio METU one of the top 100 radios broadcasting in the world. In 1998, he made TV broadcasts over the Internet. In addition, he took part in the development and implementation of the first Internet-based education (IDE_AS) program in Turkey in 1998. He has worked as a PCU member in the “National Education Development Project” which was conducted between 1996-1998. In the scope of this project Computer Education and Instructional Technology (CEIT) department established at Middle East Technical University, and Dr. Ozden was the founder chairman of this department. He has also contributed to the curriculum preparation and led the design, development and implementation of new blended learning environment for training of the potential instructors of the CEIT departments. In addition to that, Dr. Özden has managed an e-learning portal project with the contribution of National Police Department between the years 2005-2007. Dr. Özden’s major interests as follows; Generative AI (GPT) applications in Education, Teacher Education, Distance Education, Multimedia Applications on the Internet, Web Design and Web Programming. Currently, he is giving courses and conducting research on those topics . Until now, he has published several articles internationally indexed journals and those publications has made a large number of citations so far. Briefly, Dr. Özden combines his background in biology specializes in capacity development in adapting curricula to the online space. He is a specialist in pedagogy, Dr. Ozden is also known across Europe and the world as a leader in science education and impact upon learning communities.
Şunlar da hoşunuza gidebilir
YÖK üniversitelerde dijital ortamda gerçekleştirilebilecek sınavların temel ilkelerini belirledi
Ortaöğretimde Uygulanacak Yeni Sistem Hakkında
