A\u015fa\u011f\u0131daki yaz\u0131 dekan olarak g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nemde ODT\u00dc – E\u011fitim Fak\u00fcltesi olarak olu\u015fturdu\u011fumuz ve kamuoyuyla 16 Mart 2012 tarihinde payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fleri i\u00e7ermektedir.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
20 \u015eubat 2012\u2019de TBMM Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na sunulan ve 23 \u015eubat 2012\u2019de Milli E\u011fitim, K\u00fclt\u00fcr, Gen\u00e7lik ve Spor Komisyonu\u2019nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmeye ba\u015flanan \u201c\u0130lk\u00f6\u011fretim ve E\u011fitim Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun Teklifi\u201d \u00fczerinde toplumun \u00e7e\u015fitli kesimlerinden yo\u011fun g\u00f6r\u00fc\u015f ve \u00f6neriler gelmi\u015f ve \u00f6nce teklifin sevk edildi\u011fi alt komisyonda, daha sonra da genel komisyon toplant\u0131lar\u0131nda teklif \u00e7e\u015fitli de\u011fi\u015fikliklere u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00a0Bu s\u00fcre\u00e7te mesleki e\u011fitime y\u00f6nlendirme, zorunlu e\u011fitime ba\u015flang\u0131\u00e7 ya\u015f\u0131, ilk\u00f6\u011fretimin ikinci yar\u0131s\u0131nda ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f programlar ve e\u011fitim s\u00fcre\u00e7leri \u00fczerinde yo\u011fun tart\u0131\u015fmalar olmu\u015f ve teklif bu konularda yeniden bi\u00e7imlendirilmi\u015ftir.\u00a0\u00a0E\u011fitim Fak\u00fcltesi olarak teklifin ilk kapsam\u0131 ve daha sonra de\u011fi\u015fen kapsam\u0131 \u00fczerinde bilimsel ilkeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirmeler yapt\u0131k; kamuoyuna ve ilgili makamlara duyurduk.\u00a0\u00a0Kanun teklifinin b\u00fct\u00fcn\u00fc ve \u00e7e\u015fitli maddeleri \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z de\u011ferlendirmeye ek olarak, ilk\u00f6\u011fretimin ve orta\u00f6\u011fretimin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 ve e\u011fitim niteli\u011finin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda bir \u00f6neri ortaya koyman\u0131n \u00f6nemli oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.\u00a0\u00a0A\u015fa\u011f\u0131da bu \u00f6nerinin ana hatlar\u0131 gerek\u00e7eleriyle birlikte sunulmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 1.\u00a0\u201c5 ya\u015f grubu i\u00e7in okul \u00f6ncesi e\u011fitim zorunlu e\u011fitim kapsam\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r<\/strong>.\u201d\u00a0Okul \u00f6ncesi e\u011fitim, \u00fclkemizdeki sosyoekonomik e\u015fitsizlik ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131, \u00f6zellikle d\u00fc\u015f\u00fck sosyoekonomik \u00e7evrelerden gelen \u00e7ocuklar\u0131n okulda daha fazla kalmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ve okuldaki ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131, y\u00fcksek\u00f6\u011fretime devam etmesi ve i\u015f ya\u015famlar\u0131nda daha etkili ve verimli olmalar\u0131 i\u00e7in gereklidir.\u00a0\u00a0Beyin ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, okul \u00f6ncesi e\u011fitimin \u00e7ocuklar\u0131n beyin kapasitelerini geli\u015ftirdi\u011fini, \u00e7ocuklar\u0131n duygusal, zihinsel, motor ve dil geli\u015fimlerine \u00f6nemli katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n ilk\u00f6\u011fretime daha kolay uyum sa\u011flayarak ileriki e\u011fitim a\u015famalar\u0131nda daha ba\u015far\u0131l\u0131 olmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.\u00a0\u00a0Her \u00e7ocu\u011fun okul \u00f6ncesi e\u011fitime devam etmesi, \u00e7a\u011fda\u015f toplumlarda bir insan hakk\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmektedir ve bu karar aileye b\u0131rak\u0131lmayacak kadar \u00f6nemlidir.\u00a0\u00a0Be\u015f ya\u015f\u0131n\u0131 (60 ay) bitiren her \u00e7ocuk okul \u00f6ncesi e\u011fitimden yararlanmal\u0131 ve bu e\u011fitimin maliyeti sosyal devlet ilkesi gere\u011fi devlet taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0Okul \u00f6ncesi e\u011fitimin fayda-maliyet analizleri bu yat\u0131r\u0131m\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ekonomik a\u00e7\u0131dan kat kat al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bu nedenle 5 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n da kademeli olarak okul \u00f6ncesi e\u011fitimden yararlanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamaya y\u00f6nelik stratejilerin de geli\u015ftirilmesi gerekmektedir.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n 2. \u201c\u0130lk\u00f6\u011fretime ba\u015flama ya\u015f\u0131 6 ya\u015f (72 ay) olmal\u0131d\u0131r<\/strong>.\u201d\u00a0Kanun teklifinde ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flama ya\u015f\u0131n\u0131n 5 olmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ancak daha sonra bundan vazge\u00e7ildi\u011fi belirtilmi\u015ftir.\u00a0\u00a0Her ne kadar art\u0131k kanun teklifinde yer almasa da ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flama ya\u015f\u0131n\u0131n neden en az 6 ya\u015f (72 ay) olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda bilimsel verilere dayal\u0131 a\u00e7\u0131klamalar yapmakta yarar vard\u0131r.\u00a0\u00a0\u00c7ocukta haf\u0131zay\u0131 \u00f6\u011frenme amac\u0131yla etkili kullanma, mant\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme, yorum, bir i\u015fi ba\u015f\u0131ndan sonuna ger\u00e7ekle\u015ftirebilme yetileri alt\u0131 y\u0131ldan sonra ger\u00e7ekle\u015fir.\u00a0\u00a0\u00a0Alt\u0131 ya\u015f \u00f6ncesi \u00e7ocu\u011fun beynindeki bili\u015fsel yap\u0131lar okul temelli akademik \u00f6\u011frenme i\u00e7in hen\u00fcz geli\u015fmi\u015f de\u011fildir.\u00a0\u00a0Alt\u0131 ya\u015f \u00f6ncesi d\u00f6nemde dikkat s\u00fcresi k\u0131sa oldu\u011fu i\u00e7in okullardaki 40 dakikal\u0131k derslerde bu \u00e7ocuklar\u0131n oturmalar\u0131 ve dikkatlerini derse vermeleri m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.\u00a0\u00a0Bu nedenle \u00e7ocuklar\u0131n dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131, disiplinsizlik, dinleme bozuklu\u011fu gibi etiketlendirmelere maruz kalmalar\u0131 ve bu durumun sonraki e\u011fitim ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131 derinden etkilemesi olas\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0\u0130lk\u00f6\u011fretime ba\u015flama ya\u015f\u0131n\u0131n belirlenmesi konusunda \u00e7ocu\u011fun zihinsel geli\u015fimi yan\u0131nda fiziksel, sosyal ve psikolojik geli\u015fimini de dikkate almak gerekir.\u00a0\u00a0Zihinsel olarak geli\u015fmi\u015f olman\u0131n yan\u0131nda sosyal y\u00f6nden kendini ifade edebilmesi, di\u011fer \u00e7ocuklarla \u00fcretken ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ili\u015fkiler kurabilmesi, gerekti\u011finde bir tak\u0131m\u0131n par\u00e7as\u0131 olabilmesi, gerekti\u011finde liderlik yapabilmesi ve haklar\u0131n\u0131 koruyabilmesi gerekir.\u00a0\u00a06 ya\u015f \u00f6ncesi \u00e7ocuklar\u0131n okumay\u0131 \u00f6\u011frenmeleri, bu \u00e7ocuklar\u0131n ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flamak i\u00e7in yeterli zihinsel, fiziksel, sosyal ve psikolojik olgunlu\u011fa ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.\u00a0\u00a0Literat\u00fcr erken ya\u015fta ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flayan \u00e7ocuklar\u0131n ilk y\u0131llarda olmasa bile 4. ve 5. s\u0131n\u0131ftan itibaren akademik geli\u015fme a\u00e7\u0131s\u0131nda sorunlar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.\u00a0\u00a0D\u00fcnyadaki \u00fclkelerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funda \u00e7ocuklar ilk\u00f6\u011fretime 6 ya\u015f\u0131nda ba\u015flamaktad\u0131r.\u00a0\u00a0\u0130skandinav \u00fclkelerinde \u00e7ocuklar 7 ya\u015f\u0131nda (84 ay) ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flarlar ve e\u011fitimde ald\u0131klar\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar ortadad\u0131r.\u00a0\u00a0Az say\u0131da \u00fclkede ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flang\u0131\u00e7 ya\u015f\u0131 5\u2019tir.\u00a0\u00a0Bu \u00fclkelerden \u0130ngiltere\u2019de ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flama ya\u015f\u0131n\u0131n 6\u2019ya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde ciddi \u00f6neriler vard\u0131r ve bunlar meclis g\u00fcndeminde de tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.\u00a0\u00a0Erken ya\u015fta ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flayan \u00e7ocuklar\u0131n okula uyum ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 sosyal ve psikolojik geli\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorunlar ya\u015famaktad\u0131rlar.\u00a0\u00a0Sonu\u00e7 olarak, \u00fclkemizde ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flama ya\u015f\u0131 6 (72 ay) olarak y\u0131llard\u0131r uygulanmaktad\u0131r ve bununla ilgili bir sorun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 konusunda bilimsel veriler yoktur.\u00a0\u00a0Bu nedenle okula ba\u015flama ya\u015f\u0131n\u0131n 6 olarak devam etmesi \u00f6nerilmektedir.<\/p>\n\n\n\n 3.\u00a0\u201c\u0130lk\u00f6\u011fretimin ilk kademesi en az 5 y\u0131l olarak d\u00fczenlenmelidir.\u201d<\/strong>\u00a0Kanun teklifinde 8 y\u0131ll\u0131k kesintisiz zorunlu e\u011fitim 4 y\u0131ll\u0131k iki kademeye ayr\u0131lmaktad\u0131r.\u00a0\u00a0\u0130lk kademenin neden 4 y\u0131l oldu\u011funa ili\u015fkin teklifte bir gerek\u00e7e yer almamaktad\u0131r.\u00a0\u00a0Bu s\u00fcrenin 4 y\u0131lla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n bilimsel bir temeli olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde de g\u00f6r\u00fclen yayg\u0131n bir uygulama de\u011fildir.\u00a0\u00a0Bir\u00e7ok \u00fclkede ilk\u00f6\u011fretimin kademelendirilmesinde 5+3, 6+2, 6+3 modelleri kullan\u0131lmaktad\u0131r.\u00a0\u00a0Bu t\u00fcr bir kademelendirme geli\u015fimle ilgili bilimsel ilkelere de ayk\u0131r\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0Geli\u015fimle ilgili bilimsel veriler \u00e7ocuklar\u0131n somut i\u015flem d\u00f6nemini 6-11 ya\u015f olarak ortaya koymaktad\u0131r.\u00a0\u00a012 ya\u015ftan itibaren \u00e7ocuklar soyut i\u015flem d\u00f6nemine ge\u00e7tikleri i\u00e7in \u00f6\u011frendikleri kavramlar\u0131n ve becerilerin d\u00fczeyinde bir farkl\u0131l\u0131k olmas\u0131 do\u011fald\u0131r.\u00a0\u00a04+4 modelinin ilk kademesi \u00e7ocuklar\u0131n somut i\u015flem d\u00f6neminin ortas\u0131na denk gelmektedir.\u00a0\u00a0Bu modele bir de zorunlu e\u011fitime ba\u015flama ya\u015f\u0131n\u0131n 5\u2019e al\u0131nmas\u0131 teklifi eklendi\u011fi zaman \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fimsel olarak bir d\u00f6nemi tamamlayamadan ilk kademeden mezun olmalar\u0131 (9 ya da 10 ya\u015f\u0131nda) ve daha soyut ve \u00fcst d\u00fczey e\u011fitim vermeyi ama\u00e7layan ikinci kademeye gitmeleri anlam\u0131na gelecektir.\u00a0\u00a0Bu nedenle 8 y\u0131ll\u0131k zorunlu e\u011fitimin uygulamada kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlar nedeniyle iki ayr\u0131 kademeye ayr\u0131lmas\u0131 gerekirse, ilk kademenin en az be\u015f y\u0131l s\u00fcrmesi, gerek geli\u015fimle ilgili bilimsel ilkelere gerekse geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki kademelendirmeye uygun olacakt\u0131r.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n 4.\u00a0\u201c\u0130lk\u00f6\u011fretimin 9 ve orta\u00f6\u011fretimin 3 y\u0131l olarak d\u00fczenlenmesi se\u00e7ene\u011fi tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131 ve de\u011ferlendirilmelidir.\u201d\u00a0<\/strong>Orta\u00f6\u011fretimin 4 y\u0131la \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ile ilk y\u0131l (9. s\u0131n\u0131f) ortak bir program \u00e7er\u00e7evesinde t\u00fcm \u00f6\u011frenciler i\u00e7in standart hale getirilmi\u015ftir.\u00a0\u00a0Bu ilk y\u0131l\u0131n program\u0131 ortak oldu\u011fundan ilk\u00f6\u011fretim kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve b\u00f6ylece orta\u00f6\u011fretimin ilk y\u0131l\u0131ndan itibaren farkl\u0131 programlara ya da okullara ayr\u0131\u015fman\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi sa\u011flanabilir.\u00a0\u00a0Bu durumda ilk\u00f6\u011fretimin 9. y\u0131l\u0131 ayn\u0131 zamanda bir y\u00f6nlendirme y\u0131l\u0131 olacakt\u0131r.\u00a0\u00a0Orta\u00f6\u011fretim ise \u00fcst d\u00fczey akademik e\u011fitim sa\u011flayan 3 y\u0131ll\u0131k kurumlar haline gelecektir.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n 5.\u00a0\u201c\u0130lk\u00f6\u011fretim d\u00fczeyinde e\u011fitim programlar\u0131 dil, matematik, fen ve sosyal bilimler, sanat, spor gibi alanlara dayal\u0131 olarak tan\u0131mlanan ve e\u011fitilmi\u015f bireyden beklenen temel yeterlikler \u00e7er\u00e7evesinde d\u00fczenlenmeli ve \u00e7ocuklar\u0131 bu yeterliklere uygun olmayan programlara ayr\u0131\u015ft\u0131rmadan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/strong>.\u201d\u00a0\u00a0Her \u00e7ocu\u011fun kendi potansiyelini, becerilerini ve \u00f6zg\u00fcvenini geli\u015ftirmek, toplumun \u00fcretken bir bireyi olmak ve ayn\u0131 zamanda ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnebilen, sorgulayabilen ve sorun \u00e7\u00f6zebilen bir birey olabilmek i\u00e7in bilimsel bilgiler ve ilkeler do\u011frultusunda d\u00fczenlenmi\u015f derslerden ve etkinliklerden olu\u015fan bir temel e\u011fitim ihtiyac\u0131 ve hakk\u0131 vard\u0131r.\u00a0\u00a0Kanun teklifinin ilk tasla\u011f\u0131nda ilk\u00f6\u011fretimin ikinci kademesinde farkl\u0131 programlar ve e\u011fitim alternatifleri \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve bu \u015fekilde \u00e7ocuklar\u0131n a\u00e7\u0131k \u00f6\u011fretim, mesleki e\u011fitim, evde e\u011fitim gibi alternatiflere olanak sa\u011flanmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00a0Tasla\u011f\u0131n daha sonraki metinlerinde ikinci kademe d\u00fczeyinde ayr\u0131\u015ft\u0131rmadan vazge\u00e7ilmi\u015f ve \u00f6\u011frencilerin farkl\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n, \u00f6zelliklerinin ve tercihlerinin se\u00e7meli dersler ve programlar yoluyla kar\u015f\u0131lanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.\u00a0\u00a0Programlarda se\u00e7meli dersler yoluyla esneklik olmas\u0131 ve \u00f6\u011frencilerin ihtiya\u00e7lar\u0131na ve \u00f6zelliklerine g\u00f6re farkl\u0131 ilgi alanlar\u0131nda se\u00e7meli dersler almas\u0131 do\u011fald\u0131r ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki uygulamada bu t\u00fcr se\u00e7meli derslere yer verilmektedir.\u00a0\u00a0Ancak ikinci kademede \u00f6\u011frenci ilgilerine ve \u00f6zelliklerine cevap veren se\u00e7meli derslerin \u00f6tesinde kapsaml\u0131 alternatif programlara yer verilmesi durumunda bu zorunlu temel e\u011fitim ilkesine ayk\u0131r\u0131 bir durum ortaya koyacakt\u0131r.\u00a0\u00a0Bu nedenle kanun teklifinde yer alan \u201cse\u00e7meli dersler\u201d kavram\u0131n\u0131n ne anlama geldi\u011fi a\u00e7\u0131k hale getirilmeli ve \u00e7ocuklar\u0131n alaca\u011f\u0131 se\u00e7meli derslerin say\u0131s\u0131na bir s\u0131n\u0131rlama getirilmelidir.\u00a0\u00a0Bu konuda bizim \u00f6nerimiz her d\u00f6nem 2 se\u00e7meli dersi ge\u00e7meyecek bi\u00e7imde bir d\u00fczenlemenin yap\u0131lmas\u0131 ve bu \u015fekilde temel ve s\u00fcrekli zorunlu e\u011fitim ilkesinin se\u00e7meli dersler yoluyla ihlal edilmemesidir.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n 6.\u00a0\u201cMesleki e\u011fitim ilk\u00f6\u011fretimin ikinci yar\u0131s\u0131ndan sonraya veya orta\u00f6\u011fretim sonras\u0131na \u00f6telenmelidir<\/strong>.\u201d\u00a0\u00a0En iyi mesleki e\u011fitim kapsaml\u0131 ve nitelikli bir genel e\u011fitimin \u00fczerine verilen mesleki e\u011fitimdir.\u00a0\u00a0Art\u0131k g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn meslekleri sabit becerilerden \u00e7ok de\u011fi\u015fen teknolojiye ve ko\u015fullara uyum sa\u011flayabilen ve kendini s\u00fcrekli geli\u015ftirebilen bireylere ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r.\u00a0\u00a0Bu nedenle geleneksel olarak orta\u00f6\u011fretim d\u00fczeyinde 3 ya da 4 y\u0131l olarak verilen mesleki e\u011fitimin ge\u00e7erlili\u011fi azalm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00a0Nitekim bu okullar\u0131n mezunlar\u0131n\u0131n kendi meslek alanlar\u0131ndaki istihdam\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck (%7) d\u00fczeydedir.\u00a0\u00a0Bu nedenle mesleki e\u011fitimin, kanun teklifinin ilk tasla\u011f\u0131nda oldu\u011fu gibi daha erken ya\u015flara (ilk\u00f6\u011fretimin ikinci kademesi gibi) al\u0131nmas\u0131 mesleki e\u011fitimdeki geli\u015fmelere de ters bir durumdur.\u00a0\u00a0Art\u0131k e\u011fitim d\u00fcnyas\u0131nda hemen hemen herkes 10-11 ya\u015flar\u0131nda bir \u00e7ocu\u011fu mesleki e\u011fitim ya da genel e\u011fitim d\u0131\u015f\u0131 bir kanala y\u00f6nlendirmenin en temel insan hakk\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu konusunda birle\u015fmektedir.\u00a0\u00a0Mesleki e\u011fitim a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6n planda gelen Almanya ve Avusturya\u2019da bile erken ya\u015fta ayr\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n s\u0131n\u0131fsal ayr\u0131mlar\u0131 derinle\u015ftirdi\u011fi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve bu ayr\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n daha ge\u00e7 ya\u015flara al\u0131nmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00a0Sonu\u00e7 olarak t\u00fcm geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde mesleki e\u011fitimin ba\u015flang\u0131\u00e7 y\u0131l\u0131n\u0131 geciktirme do\u011frultusunda bir e\u011filim varken genel e\u011fitimden taviz verecek bi\u00e7imde \u00e7ocuklar\u0131 erken ya\u015flarda mesleki e\u011fitime y\u00f6nlendirmek do\u011fru de\u011fildir.\u00a0\u00a0Bu \u00f6neri orta\u00f6\u011fretim d\u00fczeyinde mesleki e\u011fitime hi\u00e7 yer verilmeyece\u011fi anlam\u0131na gelmez.\u00a0\u00a0A\u015fa\u011f\u0131da 8. maddede \u00f6nerildi\u011fi gibi baz\u0131 mesleklere ili\u015fkin beceriler orta\u00f6\u011fretim d\u00fczeyinde se\u00e7meli programlar, dersler ve i\u015fyerinde e\u011fitim uygulamalar\u0131yla \u00f6\u011fretilebilir ve orta\u00f6\u011fretim sonras\u0131 i\u015f ya\u015fam\u0131na at\u0131lmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen \u00f6\u011frencilere temel e\u011fitimin ana unsurlar\u0131ndan yoksun kalmadan i\u015f becerilerinin kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanabilir.\u00a0\u00a0Bu uygulamalar\u0131n sanayi ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde mod\u00fcler olarak d\u00fczenlenmesi ve \u00e7a\u011f\u0131n gerektirdi\u011fi bilgi ve becerilere yer vermesi gerekir.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n 7.\u00a0\u201cOkullar aras\u0131ndaki nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n giderilmesi gerekmektedir.\u201d\u00a0\u00a0<\/strong>Orta\u00f6\u011fretim d\u00fczeyinde yer alan kurumlar aras\u0131ndaki nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131 orta\u00f6\u011fretime ge\u00e7i\u015f konusunda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorunlar\u0131n temelini olu\u015fturmaktad\u0131r.\u00a0\u00a0Ayn\u0131 durumun iki kademeye ayr\u0131lmas\u0131 durumunda ilk\u00f6\u011fretimin ikinci kademesinde de ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.\u00a0\u00a0Bu durumda birinci kademeden mezun olan \u00f6\u011frenciler daha nitelikli ikinci kademe okullar\u0131na gitmek i\u00e7in bir yar\u0131\u015fma i\u00e7ine girecekler ve ortaya \u00e7\u0131kan y\u00fcksek talep SBS gibi s\u0131ralama s\u0131navlar\u0131n\u0131n uygulanmaya ba\u015flamas\u0131na neden olacakt\u0131r.\u00a0\u00a0Bu t\u00fcr s\u0131navlar\u0131n \u00f6\u011frencileri dershane y\u00f6nlendirdi\u011fi ve s\u0131nav odakl\u0131 e\u011fitimi \u00f6n plana \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir.\u00a0\u00a0B\u00f6yle bir durumun ilk\u00f6\u011fretimin birinci kademesini de s\u0131nav odakl\u0131 hale getirmesi ve \u00f6\u011frencileri k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda dershanelere y\u00f6nlendirmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\u00a0\u00a0Bu nedenle ilk\u00f6\u011fretimi iki kademeye ay\u0131rman\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck risklerden biri okullar aras\u0131ndaki potansiyel nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0Bu t\u00fcr bir sorunun ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in ilk\u00f6\u011fretimi iki kademeye ay\u0131rmay\u0131 belirli bir plan \u00e7er\u00e7evesinde yapmak ve bu s\u00fcre\u00e7te ikinci kademe okullar\u0131 aras\u0131ndaki nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 azaltmak \u00f6nemli bir strateji olmal\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0Ayn\u0131 durum orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 i\u00e7in de s\u00f6z konusudur.\u00a0\u00a0Orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 aras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131, daha iyi kurumlara olan talebi artt\u0131rm\u0131\u015f ve bu kurumlara gidecek \u00f6\u011frencileri belirlemek i\u00e7in OKS, SBS t\u00fcr\u00fc s\u0131navlar uygulanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00a0Bu t\u00fcr bir se\u00e7me sistemi e\u011fitimin s\u0131nav odakl\u0131 olmas\u0131 ve \u00f6\u011frencilerin yo\u011fun bi\u00e7imde dershaneye gitmeleri sonucunu do\u011furmu\u015ftur.\u00a0\u00a0MEB SBS\u2019den vazge\u00e7ilece\u011fini belirtmektedir.\u00a0\u00a0Bu ancak orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 aras\u0131ndaki nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n giderilmesi ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n 8.\u00a0\u201cOrta\u00f6\u011fretim d\u00fczeyindeki okullar aras\u0131ndaki \u00e7e\u015fitlili\u011fin azalt\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.\u201d<\/strong>\u00a0\u00a0Orta\u00f6\u011fretim d\u00fczeyinde 50\u2019den fazla okul t\u00fcr\u00fc vard\u0131r.\u00a0\u00a0Her bir alan i\u00e7in ayr\u0131 bir okul a\u00e7mak yerine farkl\u0131 ilgilerin ve tercihlerin se\u00e7meli dersler yoluyla kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok programl\u0131 orta\u00f6\u011fretim yakla\u015f\u0131m\u0131 benimsenerek orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7e\u015fitlilik azalt\u0131labilir.\u00a0\u00a0B\u00f6ylece ayn\u0131 okulda okuyan \u00f6\u011frenciler i\u00e7in de farkl\u0131 se\u00e7meli derslerin ve etkinliklerin sunuldu\u011fu zengin \u00f6\u011fretim ortamlar\u0131 olu\u015facakt\u0131r.\u00a0\u00a0Bu d\u00fczeydeki \u00e7e\u015fitlili\u011fin mesleki e\u011fitimi de kapsamas\u0131 ve genel e\u011fitim kapsam\u0131nda se\u00e7meli dersler yoluyla \u00f6\u011frencilerin belirli mesleklere ili\u015fkin beceri kazanmalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gerekir.\u00a0\u00a0B\u00f6ylece \u00fcniversiteye devam etmeyecek olan \u00f6\u011frenciler ek bir mesleki e\u011fitim kursu ile bir i\u015fe yerle\u015febilirler.\u00a0\u00a01980\u2019li y\u0131llarda uygulanan Lise Mezunlar\u0131na Meslek Edindirme (LIMME) Projesi lise mezunlar\u0131na k\u0131sa s\u00fcrede meslek kazand\u0131rabilece\u011fine ili\u015fkin \u00f6nemli bir g\u00f6sterge olmu\u015ftur.\u00a0\u00a0Genel e\u011fitim \u00fczerine bu becerileri kazanan \u00f6\u011frenciler \u00e7e\u015fitli i\u015f sekt\u00f6rleri taraf\u0131ndan meslek lisesi mezunlar\u0131na g\u00f6re daha fazla tercih edilmi\u015flerdir.\u00a0\u00a0Bu t\u00fcr bir program zenginli\u011fi \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 lise kavram\u0131na uygundur ve orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 aras\u0131ndaki ayr\u0131\u015fmay\u0131 da azaltacakt\u0131r.\u00a0\u00a0Bu kapsamda orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 genel liseler, \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 liseler (mesleki ve teknik e\u011fitimi kapsayan) ve fen liseleri bi\u00e7iminde \u00fc\u00e7 kategori alt\u0131nda yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131labilir.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n 9.\u00a0\u201cY\u00fcksek\u00f6\u011fretime ge\u00e7i\u015f, ilk\u00f6\u011fretim ve orta\u00f6\u011fretimde niteli\u011fi artt\u0131rmaya katk\u0131da bulunacak bi\u00e7imde yeniden d\u00fczenlenmelidir<\/strong>.\u201d\u00a0\u00a0Kanun teklifinde y\u00fcksek\u00f6\u011fretime ge\u00e7i\u015fte orta\u00f6\u011fretim ba\u015far\u0131 puan\u0131n\u0131n do\u011frudan (a\u011f\u0131rl\u0131kland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f orta\u00f6\u011fretim ba\u015far\u0131 puan\u0131 yerine) y\u00fcksek\u00f6\u011fretime giri\u015f s\u0131nav puan\u0131na eklenmesi \u00f6nerisi yer almaktad\u0131r.\u00a0\u00a0Orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 aras\u0131ndaki nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131 azalt\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde \u00f6\u011frencilerin bitirme notlar\u0131n\u0131n birbiriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 olarak de\u011ferlendirilmesi m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.\u00a0\u00a0Bu anlamda kanun teklifinde getirilmek istenen kural yerindedir ancak bu kural\u0131n uygulamaya konmas\u0131 i\u00e7in belirli bir zaman dilimi belirlenmeli ve bu s\u00fcre\u00e7te okullar aras\u0131 nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n en aza d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in gerekli \u00f6nlemler al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0Orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar giderilinceye kadar a\u011f\u0131rl\u0131kland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ba\u015far\u0131 puanlar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olacakt\u0131r.\u00a0\u00a0Y\u00fcksek\u00f6\u011fretime giri\u015fte uygulanan testler, orta\u00f6\u011fretim s\u00fcre\u00e7lerini ve anlaml\u0131 \u00f6\u011frenmeyi olumsuz etkilemektedir. \u00d6\u011frenciler kendilerini teste daha iyi haz\u0131rlayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle dershanelere y\u00f6nelmekte ve okula verilen \u00f6nem azalmaktad\u0131r.\u00a0\u00a0Uygulanan test \u00f6\u011frenci se\u00e7imini g\u00fcvenilir bir s\u00fcre\u00e7te yapmay\u0131 ba\u015farmaktad\u0131r ancak orta\u00f6\u011fretim programlar\u0131n\u0131n kazan\u0131mlar\u0131 ve e\u011fitilmi\u015f bireyden beklentiler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 zaman ge\u00e7erlili\u011fi olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck bir s\u0131navd\u0131r.\u00a0\u00a0Bug\u00fcn uyguland\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imiyle bu testlerin g\u00f6t\u00fcr\u00fcs\u00fc getirisinden \u00e7ok daha fazlad\u0131r.\u00a0\u00a0Bu nedenle y\u00fcksek\u00f6\u011fretime giri\u015fte uygulanan testlerde k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fikliklere gidilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.\u00a0\u00a0Bu testlerde s\u0131n\u0131rl\u0131 kazan\u0131mlar\u0131 \u00f6l\u00e7en \u00e7oktan se\u00e7meli sorular yerine PISA testindeki sorulara benzer \u00fcst d\u00fczey d\u00fc\u015f\u00fcnme becerilerini \u00f6l\u00e7en sorulara yer veren testler geli\u015ftirilmesi ve bunlar\u0131n orta\u00f6\u011fretim programlar\u0131n\u0131n kazan\u0131mlar\u0131yla yak\u0131ndan ili\u015fkilendirilmesi gerekmektedir.\u00a0\u00a0Daha ge\u00e7erli testler olu\u015fturma yan\u0131nda orta\u00f6\u011fretim ba\u015far\u0131 puan\u0131n\u0131 daha y\u00fcksek oranda dikkate almak (orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 aras\u0131ndaki nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n giderilmesiyle birlikte) ve b\u00f6ylece okul e\u011fitimine verilen \u00f6nemi yeniden tesis etmek gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n 10.\u00a0\u201cE\u011fitim sistemindeki de\u011fi\u015fiklikler bilimsel veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir.\u201d<\/strong>\u00a0\u00a0E\u011fitim sistemindeki yap\u0131sal de\u011fi\u015fiklikler tek ba\u015f\u0131na bir anlam ifade etmemektedir.\u00a0\u00a0Gerek orta\u00f6\u011fretime gerekse y\u00fcksek\u00f6\u011fretime giri\u015f konusunda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler (OKS, SBS, \u00d6SS, LYS, vb.) teste ve ezbere dayal\u0131 e\u011fitim sistemi sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc konusunda hi\u00e7bir ilerleme kaydedememi\u015ftir.\u00a0\u00a0Yap\u0131lan her de\u011fi\u015fiklik \u00f6ncesi bu t\u00fcr gerek\u00e7eler \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ve sistemdeki sorun kullan\u0131larak yeni uygulamalara ge\u00e7ilmi\u015ftir.\u00a0\u00a0Ancak yap\u0131lan bu de\u011fi\u015fiklikler de sorunun bir par\u00e7as\u0131 olmaktan ve sorunu b\u00fcy\u00fctmekten ba\u015fka bir i\u015fe yaramam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00a02004 y\u0131l\u0131nda ba\u015flat\u0131lan \u00f6\u011frenci merkezli yeni programlar ise her ne kadar arkas\u0131nda yer alan kavramlar \u00e7er\u00e7evesinde olumlu ise de sistemde s\u00f6z verilen k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fim ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015ftir.\u00a0\u00a0T\u00fcm bu sorunlar\u0131n arkas\u0131nda bilimsel ara\u015ft\u0131rmalara dayanmayan ve e\u011fitimcilere g\u00fcvenmeyen reform \u00e7abalar\u0131 yer almaktad\u0131r.\u00a0\u00a0Bu t\u00fcr de\u011fi\u015fimler ilgili \u00e7evrelerde bilimsel ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131, tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131 ve ortaya konan \u00f6nerilerin olgunla\u015fmas\u0131na zaman verilmelidir.\u00a0\u00a0E\u011fitim sisteminde iyile\u015fme \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme s\u00fcrecinin de\u011fi\u015ftirilmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r ve bu da sistemde yer alan t\u00fcm akt\u00f6rlerin (politikac\u0131lar, y\u00f6neticiler, \u00f6\u011fretmenler, veliler ve \u00f6\u011frenciler gibi) kapsaml\u0131 ve uzun soluklu bir \u00e7abas\u0131n\u0131 gerektirmektedir.\u00a0\u00a0\u00a0Sonu\u00e7 olarak, e\u011fitim sisteminin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6neriler dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 1.\u00a0<\/strong>5 Ya\u015f grubu i\u00e7in okul \u00f6ncesi e\u011fitim zorunlu olmal\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n 2.\u00a0<\/strong>\u0130lk\u00f6\u011fretime ba\u015flama ya\u015f\u0131 6 ya\u015f (72 ay) olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 3.\u00a0<\/strong>\u0130lk\u00f6\u011fretim dokuz y\u0131l olup 6+3 veya 5+4 \u015feklinde d\u00fczenlenmelidir ve orta\u00f6\u011fretim \u00fcst d\u00fczey akademik e\u011fitim sa\u011flayan 3 y\u0131ll\u0131k kurum olarak yeniden organize edilmelidir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n 4.\u00a0<\/strong>\u0130lk\u00f6\u011fretimin ikinci kademesinde se\u00e7meli dersler olmal\u0131 ancak, her d\u00f6nem 2 se\u00e7meli dersi ge\u00e7meyecek bi\u00e7imde d\u00fczenlenmelidir.<\/p>\n\n\n\n 5.\u00a0<\/strong>Mesleki e\u011fitim ilk\u00f6\u011fretimin ikinci yar\u0131s\u0131ndan sonraya \u00f6telenmelidir.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n 6.\u00a0<\/strong>Okullar aras\u0131ndaki nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n giderilmesi gerekmektedir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n 7.\u00a0<\/strong>Orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 genel liseler, \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 liseler (mesleki ve teknik e\u011fitimi kapsayan) ve fen liseleri bi\u00e7iminde \u00fc\u00e7 kategori alt\u0131nda yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n 8.\u00a0<\/strong>Y\u00fcksek\u00f6\u011fretime ge\u00e7i\u015f, ilk\u00f6\u011fretim ve orta\u00f6\u011fretimde niteli\u011fi artt\u0131rmaya katk\u0131da bulunacak bi\u00e7imde yeniden d\u00fczenlenmelidir.<\/p>\n\n\n\n Sayg\u0131lar\u0131m\u0131zla,<\/p>\n\n\n\n ODT\u00dc-E\u011fitim Fak\u00fcltesi<\/p>\n\n\n\n 16 Mart 2012<\/p>\n\n\n\n ODT\u00dc E\u011e\u0130T\u0130M FAK\u00dcLTES\u0130 G\u00d6R\u00dc\u015e\u00dc” A\u015fa\u011f\u0131daki yaz\u0131 dekan olarak g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nemde ODT\u00dc – E\u011fitim Fak\u00fcltesi olarak olu\u015fturdu\u011fumuz ve kamuoyuyla 16 Mart 2012 tarihinde payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fleri i\u00e7ermektedir. \u201c\u0130LK\u00d6\u011eRET\u0130M VE ORTA\u00d6\u011eRET\u0130M\u0130N YEN\u0130DEN YAPILANDIRILMASI\u201d ODT\u00dc E\u011e\u0130T\u0130M FAK\u00dcLTES\u0130 G\u00d6R\u00dc\u015e\u00dc 20 \u015eubat 2012\u2019de TBMM Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na sunulan ve 23 \u015eubat 2012\u2019de Milli E\u011fitim, K\u00fclt\u00fcr, Gen\u00e7lik ve Spor Komisyonu\u2019nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmeye ba\u015flanan \u201c\u0130lk\u00f6\u011fretim ve E\u011fitim Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun Teklifi\u201d \u00fczerinde toplumun \u00e7e\u015fitli kesimlerinden yo\u011fun g\u00f6r\u00fc\u015f ve \u00f6neriler gelmi\u015f ve \u00f6nce teklifin sevk edildi\u011fi alt komisyonda, daha sonra da genel komisyon toplant\u0131lar\u0131nda teklif \u00e7e\u015fitli de\u011fi\u015fikliklere u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00a0Bu s\u00fcre\u00e7te mesleki e\u011fitime y\u00f6nlendirme, zorunlu e\u011fitime ba\u015flang\u0131\u00e7 ya\u015f\u0131, ilk\u00f6\u011fretimin ikinci yar\u0131s\u0131nda ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f programlar ve e\u011fitim s\u00fcre\u00e7leri \u00fczerinde yo\u011fun tart\u0131\u015fmalar olmu\u015f ve teklif bu konularda yeniden bi\u00e7imlendirilmi\u015ftir.\u00a0\u00a0E\u011fitim Fak\u00fcltesi olarak teklifin ilk kapsam\u0131 ve daha sonra de\u011fi\u015fen kapsam\u0131 \u00fczerinde bilimsel ilkeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirmeler yapt\u0131k; kamuoyuna ve ilgili makamlara duyurduk.\u00a0\u00a0Kanun teklifinin b\u00fct\u00fcn\u00fc ve \u00e7e\u015fitli maddeleri \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z de\u011ferlendirmeye ek olarak, ilk\u00f6\u011fretimin ve orta\u00f6\u011fretimin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 ve e\u011fitim niteli\u011finin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda bir \u00f6neri ortaya koyman\u0131n \u00f6nemli oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.\u00a0\u00a0A\u015fa\u011f\u0131da bu \u00f6nerinin ana hatlar\u0131 gerek\u00e7eleriyle birlikte sunulmaktad\u0131r. 1.\u00a0\u201c5 ya\u015f grubu i\u00e7in okul \u00f6ncesi e\u011fitim zorunlu e\u011fitim kapsam\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\u201d\u00a0Okul \u00f6ncesi e\u011fitim, \u00fclkemizdeki sosyoekonomik e\u015fitsizlik ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131, \u00f6zellikle d\u00fc\u015f\u00fck sosyoekonomik \u00e7evrelerden gelen \u00e7ocuklar\u0131n okulda daha fazla kalmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ve okuldaki ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131, y\u00fcksek\u00f6\u011fretime devam etmesi ve i\u015f ya\u015famlar\u0131nda daha etkili ve verimli olmalar\u0131 i\u00e7in gereklidir.\u00a0\u00a0Beyin ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, okul \u00f6ncesi e\u011fitimin \u00e7ocuklar\u0131n beyin kapasitelerini geli\u015ftirdi\u011fini, \u00e7ocuklar\u0131n duygusal, zihinsel, motor ve dil geli\u015fimlerine \u00f6nemli katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n ilk\u00f6\u011fretime daha kolay uyum sa\u011flayarak ileriki e\u011fitim a\u015famalar\u0131nda daha ba\u015far\u0131l\u0131 olmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.\u00a0\u00a0Her \u00e7ocu\u011fun okul \u00f6ncesi e\u011fitime devam etmesi, \u00e7a\u011fda\u015f toplumlarda bir insan hakk\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmektedir ve bu karar aileye b\u0131rak\u0131lmayacak kadar \u00f6nemlidir.\u00a0\u00a0Be\u015f ya\u015f\u0131n\u0131 (60 ay) bitiren her \u00e7ocuk okul \u00f6ncesi e\u011fitimden yararlanmal\u0131 ve bu e\u011fitimin maliyeti sosyal devlet ilkesi gere\u011fi devlet taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0Okul \u00f6ncesi e\u011fitimin fayda-maliyet analizleri bu yat\u0131r\u0131m\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ekonomik a\u00e7\u0131dan kat kat al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bu nedenle 5 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n da kademeli olarak okul \u00f6ncesi e\u011fitimden yararlanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamaya y\u00f6nelik stratejilerin de geli\u015ftirilmesi gerekmektedir.\u00a0\u00a0 2. \u201c\u0130lk\u00f6\u011fretime ba\u015flama ya\u015f\u0131 6 ya\u015f (72 ay) olmal\u0131d\u0131r.\u201d\u00a0Kanun teklifinde ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flama ya\u015f\u0131n\u0131n 5 olmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ancak daha sonra bundan vazge\u00e7ildi\u011fi belirtilmi\u015ftir.\u00a0\u00a0Her ne kadar art\u0131k kanun teklifinde yer almasa da ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flama ya\u015f\u0131n\u0131n neden en az 6 ya\u015f (72 ay) olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda bilimsel verilere dayal\u0131 a\u00e7\u0131klamalar yapmakta yarar vard\u0131r.\u00a0\u00a0\u00c7ocukta haf\u0131zay\u0131 \u00f6\u011frenme amac\u0131yla etkili kullanma, mant\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme, yorum, bir i\u015fi ba\u015f\u0131ndan sonuna ger\u00e7ekle\u015ftirebilme yetileri alt\u0131 y\u0131ldan sonra ger\u00e7ekle\u015fir.\u00a0\u00a0\u00a0Alt\u0131 ya\u015f \u00f6ncesi \u00e7ocu\u011fun beynindeki bili\u015fsel yap\u0131lar okul temelli akademik \u00f6\u011frenme i\u00e7in hen\u00fcz geli\u015fmi\u015f de\u011fildir.\u00a0\u00a0Alt\u0131 ya\u015f \u00f6ncesi d\u00f6nemde dikkat s\u00fcresi k\u0131sa oldu\u011fu i\u00e7in okullardaki 40 dakikal\u0131k derslerde bu \u00e7ocuklar\u0131n oturmalar\u0131 ve dikkatlerini derse vermeleri m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.\u00a0\u00a0Bu nedenle \u00e7ocuklar\u0131n dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131, disiplinsizlik, dinleme bozuklu\u011fu gibi etiketlendirmelere maruz kalmalar\u0131 ve bu durumun sonraki e\u011fitim ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131 derinden etkilemesi olas\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0\u0130lk\u00f6\u011fretime ba\u015flama ya\u015f\u0131n\u0131n belirlenmesi konusunda \u00e7ocu\u011fun zihinsel geli\u015fimi yan\u0131nda fiziksel, sosyal ve psikolojik geli\u015fimini de dikkate almak gerekir.\u00a0\u00a0Zihinsel olarak geli\u015fmi\u015f olman\u0131n yan\u0131nda sosyal y\u00f6nden kendini ifade edebilmesi, di\u011fer \u00e7ocuklarla \u00fcretken ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ili\u015fkiler kurabilmesi, gerekti\u011finde bir tak\u0131m\u0131n par\u00e7as\u0131 olabilmesi, gerekti\u011finde liderlik yapabilmesi ve haklar\u0131n\u0131 koruyabilmesi gerekir.\u00a0\u00a06 ya\u015f \u00f6ncesi \u00e7ocuklar\u0131n okumay\u0131 \u00f6\u011frenmeleri, bu \u00e7ocuklar\u0131n ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flamak i\u00e7in yeterli zihinsel, fiziksel, sosyal ve psikolojik olgunlu\u011fa ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.\u00a0\u00a0Literat\u00fcr erken ya\u015fta ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flayan \u00e7ocuklar\u0131n ilk y\u0131llarda olmasa bile 4. ve 5. s\u0131n\u0131ftan itibaren akademik geli\u015fme a\u00e7\u0131s\u0131nda sorunlar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.\u00a0\u00a0D\u00fcnyadaki \u00fclkelerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funda \u00e7ocuklar ilk\u00f6\u011fretime 6 ya\u015f\u0131nda ba\u015flamaktad\u0131r.\u00a0\u00a0\u0130skandinav \u00fclkelerinde \u00e7ocuklar 7 ya\u015f\u0131nda (84 ay) ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flarlar ve e\u011fitimde ald\u0131klar\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar ortadad\u0131r.\u00a0\u00a0Az say\u0131da \u00fclkede ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flang\u0131\u00e7 ya\u015f\u0131 5\u2019tir.\u00a0\u00a0Bu \u00fclkelerden \u0130ngiltere\u2019de ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flama ya\u015f\u0131n\u0131n 6\u2019ya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde ciddi \u00f6neriler vard\u0131r ve bunlar meclis g\u00fcndeminde de tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.\u00a0\u00a0Erken ya\u015fta ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flayan \u00e7ocuklar\u0131n okula uyum ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 sosyal ve psikolojik geli\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorunlar ya\u015famaktad\u0131rlar.\u00a0\u00a0Sonu\u00e7 olarak, \u00fclkemizde ilk\u00f6\u011fretime ba\u015flama ya\u015f\u0131 6 (72 ay) olarak y\u0131llard\u0131r uygulanmaktad\u0131r ve bununla ilgili bir sorun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 konusunda bilimsel veriler yoktur.\u00a0\u00a0Bu nedenle okula ba\u015flama ya\u015f\u0131n\u0131n 6 olarak devam etmesi \u00f6nerilmektedir. 3.\u00a0\u201c\u0130lk\u00f6\u011fretimin ilk kademesi en az 5 y\u0131l olarak d\u00fczenlenmelidir.\u201d\u00a0Kanun teklifinde 8 y\u0131ll\u0131k kesintisiz zorunlu e\u011fitim 4 y\u0131ll\u0131k iki kademeye ayr\u0131lmaktad\u0131r.\u00a0\u00a0\u0130lk kademenin neden 4 y\u0131l oldu\u011funa ili\u015fkin teklifte bir gerek\u00e7e yer almamaktad\u0131r.\u00a0\u00a0Bu s\u00fcrenin 4 y\u0131lla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n bilimsel bir temeli olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde de g\u00f6r\u00fclen yayg\u0131n bir uygulama de\u011fildir.\u00a0\u00a0Bir\u00e7ok \u00fclkede ilk\u00f6\u011fretimin kademelendirilmesinde 5+3, 6+2, 6+3 modelleri kullan\u0131lmaktad\u0131r.\u00a0\u00a0Bu t\u00fcr bir kademelendirme geli\u015fimle ilgili bilimsel ilkelere de ayk\u0131r\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0Geli\u015fimle ilgili bilimsel veriler \u00e7ocuklar\u0131n somut i\u015flem d\u00f6nemini 6-11 ya\u015f olarak ortaya koymaktad\u0131r.\u00a0\u00a012 ya\u015ftan itibaren \u00e7ocuklar soyut i\u015flem d\u00f6nemine ge\u00e7tikleri i\u00e7in \u00f6\u011frendikleri kavramlar\u0131n ve becerilerin d\u00fczeyinde bir farkl\u0131l\u0131k olmas\u0131 do\u011fald\u0131r.\u00a0\u00a04+4 modelinin ilk kademesi \u00e7ocuklar\u0131n somut i\u015flem d\u00f6neminin ortas\u0131na denk gelmektedir.\u00a0\u00a0Bu modele bir de zorunlu e\u011fitime ba\u015flama ya\u015f\u0131n\u0131n 5\u2019e al\u0131nmas\u0131 teklifi eklendi\u011fi zaman \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fimsel olarak bir d\u00f6nemi tamamlayamadan ilk kademeden mezun olmalar\u0131 (9 ya da 10 ya\u015f\u0131nda) ve daha soyut ve \u00fcst d\u00fczey e\u011fitim vermeyi ama\u00e7layan ikinci kademeye gitmeleri anlam\u0131na gelecektir.\u00a0\u00a0Bu nedenle 8 y\u0131ll\u0131k zorunlu e\u011fitimin uygulamada kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlar nedeniyle iki ayr\u0131 kademeye ayr\u0131lmas\u0131 gerekirse, ilk kademenin en az be\u015f y\u0131l s\u00fcrmesi, gerek geli\u015fimle ilgili bilimsel ilkelere gerekse geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki kademelendirmeye uygun olacakt\u0131r.\u00a0\u00a0 4.\u00a0\u201c\u0130lk\u00f6\u011fretimin 9 ve orta\u00f6\u011fretimin 3 y\u0131l olarak d\u00fczenlenmesi se\u00e7ene\u011fi tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131 ve de\u011ferlendirilmelidir.\u201d\u00a0Orta\u00f6\u011fretimin 4 y\u0131la \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ile ilk y\u0131l (9. s\u0131n\u0131f) ortak bir program \u00e7er\u00e7evesinde t\u00fcm \u00f6\u011frenciler i\u00e7in standart hale getirilmi\u015ftir.\u00a0\u00a0Bu ilk y\u0131l\u0131n program\u0131 ortak oldu\u011fundan ilk\u00f6\u011fretim kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve b\u00f6ylece orta\u00f6\u011fretimin ilk y\u0131l\u0131ndan itibaren farkl\u0131 programlara ya da okullara ayr\u0131\u015fman\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi sa\u011flanabilir.\u00a0\u00a0Bu durumda ilk\u00f6\u011fretimin 9. y\u0131l\u0131 ayn\u0131 zamanda bir y\u00f6nlendirme y\u0131l\u0131 olacakt\u0131r.\u00a0\u00a0Orta\u00f6\u011fretim ise \u00fcst d\u00fczey akademik e\u011fitim sa\u011flayan 3 y\u0131ll\u0131k kurumlar haline gelecektir.\u00a0\u00a0 5.\u00a0\u201c\u0130lk\u00f6\u011fretim d\u00fczeyinde e\u011fitim programlar\u0131 dil, matematik, fen ve sosyal bilimler, sanat, spor gibi alanlara dayal\u0131 olarak tan\u0131mlanan ve e\u011fitilmi\u015f bireyden beklenen temel yeterlikler \u00e7er\u00e7evesinde d\u00fczenlenmeli ve \u00e7ocuklar\u0131 bu yeterliklere uygun olmayan programlara ayr\u0131\u015ft\u0131rmadan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u201d\u00a0\u00a0Her \u00e7ocu\u011fun kendi potansiyelini, becerilerini ve \u00f6zg\u00fcvenini geli\u015ftirmek, toplumun \u00fcretken bir bireyi olmak ve ayn\u0131 zamanda ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnebilen, sorgulayabilen ve sorun \u00e7\u00f6zebilen bir birey olabilmek i\u00e7in bilimsel bilgiler ve ilkeler do\u011frultusunda d\u00fczenlenmi\u015f derslerden ve etkinliklerden olu\u015fan bir temel e\u011fitim ihtiyac\u0131 ve hakk\u0131 vard\u0131r.\u00a0\u00a0Kanun teklifinin ilk tasla\u011f\u0131nda ilk\u00f6\u011fretimin ikinci kademesinde farkl\u0131 programlar ve e\u011fitim alternatifleri \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve bu \u015fekilde \u00e7ocuklar\u0131n a\u00e7\u0131k \u00f6\u011fretim, mesleki e\u011fitim, evde e\u011fitim gibi alternatiflere olanak sa\u011flanmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00a0Tasla\u011f\u0131n daha sonraki metinlerinde ikinci kademe d\u00fczeyinde ayr\u0131\u015ft\u0131rmadan vazge\u00e7ilmi\u015f ve \u00f6\u011frencilerin farkl\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n, \u00f6zelliklerinin ve tercihlerinin se\u00e7meli dersler ve programlar yoluyla kar\u015f\u0131lanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.\u00a0\u00a0Programlarda se\u00e7meli dersler yoluyla esneklik olmas\u0131 ve \u00f6\u011frencilerin ihtiya\u00e7lar\u0131na ve \u00f6zelliklerine g\u00f6re farkl\u0131 ilgi alanlar\u0131nda se\u00e7meli dersler almas\u0131 do\u011fald\u0131r ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki uygulamada bu t\u00fcr se\u00e7meli derslere yer verilmektedir.\u00a0\u00a0Ancak ikinci kademede \u00f6\u011frenci ilgilerine ve \u00f6zelliklerine cevap veren se\u00e7meli derslerin \u00f6tesinde kapsaml\u0131 alternatif programlara yer verilmesi durumunda bu zorunlu temel e\u011fitim ilkesine ayk\u0131r\u0131 bir durum ortaya koyacakt\u0131r.\u00a0\u00a0Bu nedenle kanun teklifinde yer alan \u201cse\u00e7meli dersler\u201d kavram\u0131n\u0131n ne anlama geldi\u011fi a\u00e7\u0131k hale getirilmeli ve \u00e7ocuklar\u0131n alaca\u011f\u0131 se\u00e7meli derslerin say\u0131s\u0131na bir s\u0131n\u0131rlama getirilmelidir.\u00a0\u00a0Bu konuda bizim \u00f6nerimiz her d\u00f6nem 2 se\u00e7meli dersi ge\u00e7meyecek bi\u00e7imde bir d\u00fczenlemenin yap\u0131lmas\u0131 ve bu \u015fekilde temel ve s\u00fcrekli zorunlu e\u011fitim ilkesinin se\u00e7meli dersler yoluyla ihlal edilmemesidir.\u00a0\u00a0 6.\u00a0\u201cMesleki e\u011fitim ilk\u00f6\u011fretimin ikinci yar\u0131s\u0131ndan sonraya veya orta\u00f6\u011fretim sonras\u0131na \u00f6telenmelidir.\u201d\u00a0\u00a0En iyi mesleki e\u011fitim kapsaml\u0131 ve nitelikli bir genel e\u011fitimin \u00fczerine verilen mesleki e\u011fitimdir.\u00a0\u00a0Art\u0131k g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn meslekleri sabit becerilerden \u00e7ok de\u011fi\u015fen teknolojiye ve ko\u015fullara uyum sa\u011flayabilen ve kendini s\u00fcrekli geli\u015ftirebilen bireylere ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r.\u00a0\u00a0Bu nedenle geleneksel olarak orta\u00f6\u011fretim d\u00fczeyinde 3 ya da 4 y\u0131l olarak verilen mesleki e\u011fitimin ge\u00e7erlili\u011fi azalm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00a0Nitekim bu okullar\u0131n mezunlar\u0131n\u0131n kendi meslek alanlar\u0131ndaki istihdam\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck (%7) d\u00fczeydedir.\u00a0\u00a0Bu nedenle mesleki e\u011fitimin, kanun teklifinin ilk tasla\u011f\u0131nda oldu\u011fu gibi daha erken ya\u015flara (ilk\u00f6\u011fretimin ikinci kademesi gibi) al\u0131nmas\u0131 mesleki e\u011fitimdeki geli\u015fmelere de ters bir durumdur.\u00a0\u00a0Art\u0131k e\u011fitim d\u00fcnyas\u0131nda hemen hemen herkes 10-11 ya\u015flar\u0131nda bir \u00e7ocu\u011fu mesleki e\u011fitim ya da genel e\u011fitim d\u0131\u015f\u0131 bir kanala y\u00f6nlendirmenin en temel insan hakk\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu konusunda birle\u015fmektedir.\u00a0\u00a0Mesleki e\u011fitim a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6n planda gelen Almanya ve Avusturya\u2019da bile erken ya\u015fta ayr\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n s\u0131n\u0131fsal ayr\u0131mlar\u0131 derinle\u015ftirdi\u011fi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve bu ayr\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n daha ge\u00e7 ya\u015flara al\u0131nmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00a0Sonu\u00e7 olarak t\u00fcm geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde mesleki e\u011fitimin ba\u015flang\u0131\u00e7 y\u0131l\u0131n\u0131 geciktirme do\u011frultusunda bir e\u011filim varken genel e\u011fitimden taviz verecek bi\u00e7imde \u00e7ocuklar\u0131 erken ya\u015flarda mesleki e\u011fitime y\u00f6nlendirmek do\u011fru de\u011fildir.\u00a0\u00a0Bu \u00f6neri orta\u00f6\u011fretim d\u00fczeyinde mesleki e\u011fitime hi\u00e7 yer verilmeyece\u011fi anlam\u0131na gelmez.\u00a0\u00a0A\u015fa\u011f\u0131da 8. maddede \u00f6nerildi\u011fi gibi baz\u0131 mesleklere ili\u015fkin beceriler orta\u00f6\u011fretim d\u00fczeyinde se\u00e7meli programlar, dersler ve i\u015fyerinde e\u011fitim uygulamalar\u0131yla \u00f6\u011fretilebilir ve orta\u00f6\u011fretim sonras\u0131 i\u015f ya\u015fam\u0131na at\u0131lmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen \u00f6\u011frencilere temel e\u011fitimin ana unsurlar\u0131ndan yoksun kalmadan i\u015f becerilerinin kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanabilir.\u00a0\u00a0Bu uygulamalar\u0131n sanayi ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde mod\u00fcler olarak d\u00fczenlenmesi ve \u00e7a\u011f\u0131n gerektirdi\u011fi bilgi ve becerilere yer vermesi gerekir.\u00a0\u00a0 7.\u00a0\u201cOkullar aras\u0131ndaki nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n giderilmesi gerekmektedir.\u201d\u00a0\u00a0Orta\u00f6\u011fretim d\u00fczeyinde yer alan kurumlar aras\u0131ndaki nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131 orta\u00f6\u011fretime ge\u00e7i\u015f konusunda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorunlar\u0131n temelini olu\u015fturmaktad\u0131r.\u00a0\u00a0Ayn\u0131 durumun iki kademeye ayr\u0131lmas\u0131 durumunda ilk\u00f6\u011fretimin ikinci kademesinde de ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.\u00a0\u00a0Bu durumda birinci kademeden mezun olan \u00f6\u011frenciler daha nitelikli ikinci kademe okullar\u0131na gitmek i\u00e7in bir yar\u0131\u015fma i\u00e7ine girecekler ve ortaya \u00e7\u0131kan y\u00fcksek talep SBS gibi s\u0131ralama s\u0131navlar\u0131n\u0131n uygulanmaya ba\u015flamas\u0131na neden olacakt\u0131r.\u00a0\u00a0Bu t\u00fcr s\u0131navlar\u0131n \u00f6\u011frencileri dershane y\u00f6nlendirdi\u011fi ve s\u0131nav odakl\u0131 e\u011fitimi \u00f6n plana \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir.\u00a0\u00a0B\u00f6yle bir durumun ilk\u00f6\u011fretimin birinci kademesini de s\u0131nav odakl\u0131 hale getirmesi ve \u00f6\u011frencileri k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda dershanelere y\u00f6nlendirmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\u00a0\u00a0Bu nedenle ilk\u00f6\u011fretimi iki kademeye ay\u0131rman\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck risklerden biri okullar aras\u0131ndaki potansiyel nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0Bu t\u00fcr bir sorunun ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in ilk\u00f6\u011fretimi iki kademeye ay\u0131rmay\u0131 belirli bir plan \u00e7er\u00e7evesinde yapmak ve bu s\u00fcre\u00e7te ikinci kademe okullar\u0131 aras\u0131ndaki nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 azaltmak \u00f6nemli bir strateji olmal\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0Ayn\u0131 durum orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 i\u00e7in de s\u00f6z konusudur.\u00a0\u00a0Orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 aras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131, daha iyi kurumlara olan talebi artt\u0131rm\u0131\u015f ve bu kurumlara gidecek \u00f6\u011frencileri belirlemek i\u00e7in OKS, SBS t\u00fcr\u00fc s\u0131navlar uygulanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00a0Bu t\u00fcr bir se\u00e7me sistemi e\u011fitimin s\u0131nav odakl\u0131 olmas\u0131 ve \u00f6\u011frencilerin yo\u011fun bi\u00e7imde dershaneye gitmeleri sonucunu do\u011furmu\u015ftur.\u00a0\u00a0MEB SBS\u2019den vazge\u00e7ilece\u011fini belirtmektedir.\u00a0\u00a0Bu ancak orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 aras\u0131ndaki nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n giderilmesi ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. 8.\u00a0\u201cOrta\u00f6\u011fretim d\u00fczeyindeki okullar aras\u0131ndaki \u00e7e\u015fitlili\u011fin azalt\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.\u201d\u00a0\u00a0Orta\u00f6\u011fretim d\u00fczeyinde 50\u2019den fazla okul t\u00fcr\u00fc vard\u0131r.\u00a0\u00a0Her bir alan i\u00e7in ayr\u0131 bir okul a\u00e7mak yerine farkl\u0131 ilgilerin ve tercihlerin se\u00e7meli dersler yoluyla kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok programl\u0131 orta\u00f6\u011fretim yakla\u015f\u0131m\u0131 benimsenerek orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7e\u015fitlilik azalt\u0131labilir.\u00a0\u00a0B\u00f6ylece ayn\u0131 okulda okuyan \u00f6\u011frenciler i\u00e7in de farkl\u0131 se\u00e7meli derslerin ve etkinliklerin sunuldu\u011fu zengin \u00f6\u011fretim ortamlar\u0131 olu\u015facakt\u0131r.\u00a0\u00a0Bu d\u00fczeydeki \u00e7e\u015fitlili\u011fin mesleki e\u011fitimi de kapsamas\u0131 ve genel e\u011fitim kapsam\u0131nda se\u00e7meli dersler yoluyla \u00f6\u011frencilerin belirli mesleklere ili\u015fkin beceri kazanmalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gerekir.\u00a0\u00a0B\u00f6ylece \u00fcniversiteye devam etmeyecek olan \u00f6\u011frenciler ek bir mesleki e\u011fitim kursu ile bir i\u015fe yerle\u015febilirler.\u00a0\u00a01980\u2019li y\u0131llarda uygulanan Lise Mezunlar\u0131na Meslek Edindirme (LIMME) Projesi lise mezunlar\u0131na k\u0131sa s\u00fcrede meslek kazand\u0131rabilece\u011fine ili\u015fkin \u00f6nemli bir g\u00f6sterge olmu\u015ftur.\u00a0\u00a0Genel e\u011fitim \u00fczerine bu becerileri kazanan \u00f6\u011frenciler \u00e7e\u015fitli i\u015f sekt\u00f6rleri taraf\u0131ndan meslek lisesi mezunlar\u0131na g\u00f6re daha fazla tercih edilmi\u015flerdir.\u00a0\u00a0Bu t\u00fcr bir program zenginli\u011fi \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 lise kavram\u0131na uygundur ve orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 aras\u0131ndaki ayr\u0131\u015fmay\u0131 da azaltacakt\u0131r.\u00a0\u00a0Bu kapsamda orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 genel liseler, \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 liseler (mesleki ve teknik e\u011fitimi kapsayan) ve fen liseleri bi\u00e7iminde \u00fc\u00e7 kategori alt\u0131nda yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131labilir.\u00a0\u00a0 9.\u00a0\u201cY\u00fcksek\u00f6\u011fretime ge\u00e7i\u015f, ilk\u00f6\u011fretim ve orta\u00f6\u011fretimde niteli\u011fi artt\u0131rmaya katk\u0131da bulunacak bi\u00e7imde yeniden d\u00fczenlenmelidir.\u201d\u00a0\u00a0Kanun teklifinde y\u00fcksek\u00f6\u011fretime ge\u00e7i\u015fte orta\u00f6\u011fretim ba\u015far\u0131 puan\u0131n\u0131n do\u011frudan (a\u011f\u0131rl\u0131kland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f orta\u00f6\u011fretim ba\u015far\u0131 puan\u0131 yerine) y\u00fcksek\u00f6\u011fretime giri\u015f s\u0131nav puan\u0131na eklenmesi \u00f6nerisi yer almaktad\u0131r.\u00a0\u00a0Orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 aras\u0131ndaki nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131 azalt\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde \u00f6\u011frencilerin bitirme notlar\u0131n\u0131n birbiriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 olarak de\u011ferlendirilmesi m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.\u00a0\u00a0Bu anlamda kanun teklifinde getirilmek istenen kural yerindedir ancak bu kural\u0131n uygulamaya konmas\u0131 i\u00e7in belirli bir zaman dilimi belirlenmeli ve bu s\u00fcre\u00e7te okullar aras\u0131 nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n en aza d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in gerekli \u00f6nlemler al\u0131nmal\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0Orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar giderilinceye kadar a\u011f\u0131rl\u0131kland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ba\u015far\u0131 puanlar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olacakt\u0131r.\u00a0\u00a0Y\u00fcksek\u00f6\u011fretime giri\u015fte uygulanan testler, orta\u00f6\u011fretim s\u00fcre\u00e7lerini ve anlaml\u0131 \u00f6\u011frenmeyi olumsuz etkilemektedir. \u00d6\u011frenciler kendilerini teste daha iyi haz\u0131rlayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle dershanelere y\u00f6nelmekte ve okula verilen \u00f6nem azalmaktad\u0131r.\u00a0\u00a0Uygulanan test \u00f6\u011frenci se\u00e7imini g\u00fcvenilir bir s\u00fcre\u00e7te yapmay\u0131 ba\u015farmaktad\u0131r ancak orta\u00f6\u011fretim programlar\u0131n\u0131n kazan\u0131mlar\u0131 ve e\u011fitilmi\u015f bireyden beklentiler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 zaman ge\u00e7erlili\u011fi olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck bir s\u0131navd\u0131r.\u00a0\u00a0Bug\u00fcn uyguland\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imiyle bu testlerin g\u00f6t\u00fcr\u00fcs\u00fc getirisinden \u00e7ok daha fazlad\u0131r.\u00a0\u00a0Bu nedenle y\u00fcksek\u00f6\u011fretime giri\u015fte uygulanan testlerde k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fikliklere gidilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.\u00a0\u00a0Bu testlerde s\u0131n\u0131rl\u0131 kazan\u0131mlar\u0131 \u00f6l\u00e7en \u00e7oktan se\u00e7meli sorular yerine PISA testindeki sorulara benzer \u00fcst d\u00fczey d\u00fc\u015f\u00fcnme becerilerini \u00f6l\u00e7en sorulara yer veren testler geli\u015ftirilmesi ve bunlar\u0131n orta\u00f6\u011fretim programlar\u0131n\u0131n kazan\u0131mlar\u0131yla yak\u0131ndan ili\u015fkilendirilmesi gerekmektedir.\u00a0\u00a0Daha ge\u00e7erli testler olu\u015fturma yan\u0131nda orta\u00f6\u011fretim ba\u015far\u0131 puan\u0131n\u0131 daha y\u00fcksek oranda dikkate almak (orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 aras\u0131ndaki nitelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n giderilmesiyle birlikte) ve b\u00f6ylece okul e\u011fitimine verilen \u00f6nemi yeniden tesis etmek gerekmektedir. 10.\u00a0\u201cE\u011fitim sistemindeki de\u011fi\u015fiklikler bilimsel veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir.\u201d\u00a0\u00a0E\u011fitim sistemindeki yap\u0131sal de\u011fi\u015fiklikler tek ba\u015f\u0131na bir anlam ifade etmemektedir.\u00a0\u00a0Gerek orta\u00f6\u011fretime gerekse y\u00fcksek\u00f6\u011fretime giri\u015f konusunda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler (OKS, SBS, \u00d6SS, LYS, vb.) teste ve ezbere dayal\u0131 e\u011fitim sistemi sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc konusunda hi\u00e7bir ilerleme kaydedememi\u015ftir.\u00a0\u00a0Yap\u0131lan her de\u011fi\u015fiklik \u00f6ncesi bu t\u00fcr gerek\u00e7eler \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ve sistemdeki sorun kullan\u0131larak yeni uygulamalara ge\u00e7ilmi\u015ftir.\u00a0\u00a0Ancak yap\u0131lan bu de\u011fi\u015fiklikler de sorunun bir par\u00e7as\u0131 olmaktan ve sorunu b\u00fcy\u00fctmekten ba\u015fka bir i\u015fe yaramam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0\u00a02004 y\u0131l\u0131nda ba\u015flat\u0131lan \u00f6\u011frenci merkezli yeni programlar ise her ne kadar arkas\u0131nda yer alan kavramlar…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-68","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-guncel"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/myozden.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/myozden.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/myozden.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/myozden.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/myozden.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=68"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/myozden.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75,"href":"https:\/\/myozden.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68\/revisions\/75"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/myozden.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=68"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/myozden.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=68"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/myozden.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=68"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\u201c\u0130LK\u00d6\u011eRET\u0130M VE ORTA\u00d6\u011eRET\u0130M\u0130N YEN\u0130DEN YAPILANDIRILMASI\u201d ODT\u00dc E\u011e\u0130T\u0130M FAK\u00dcLTES\u0130 G\u00d6R\u00dc\u015e\u00dc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<\/h2>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"